۲۲ خرداد ۱۴۰۵
در روز جهانی مبارزه با کار کودک، ما جمعی از سازمانهای مردمنهاد، فعالان اجتماعی، متخصصان و کنشگران حوزه کودک، بر این اصل تأکید میکنیم که کودکی حق هر کودک است؛ حقی که امروز برای شمار زیادی از کودکان، زیر فشار فقر، نابرابری، محرومیت آموزشی، مهاجرت، ناامنی اقتصادی و پیامدهای جنگ و ناامنیهای ناشی از آن، بهطور جدی نقض میشود.
ماده ۳۲ پیماننامه حقوق کودک، مقاولهنامه شماره ۱۸۲ سازمان بینالمللی کار و قوانین داخلی، بر حمایت از کودکان در برابر بهرهکشی اقتصادی و اشکال زیانبار کار تأکید دارند. با این حال، واقعیت زندگی بسیاری از کودکان نشان میدهد که میان این تعهدات و وضعیت موجود، فاصلهای عمیق وجود دارد.
امروز کار کودک، ترک تحصیل و محرومیت از فرصتهای رشد و یادگیری، همچنان واقعیتی انکارناپذیر در زندگی بسیاری از کودکان است. فشارهای اقتصادی، گسترش فقر، کاهش امنیت معیشتی خانوادهها و پیامدهای جنگ و ناامنیهای ناشی از آن، این وضعیت را تشدید کرده و کودکان بیشتری را از حق آموزش، سلامت، امنیت و رشد محروم ساخته است.
ما همچنین نسبت به عادیسازی کار کودک هشدار میدهیم. هیچ بحران اقتصادی یا اجتماعی نباید بهانهای برای پذیرش کار کودک یا محرومیت کودکان از حقوق بنیادینشان باشد. پذیرش کار کودک بهعنوان راهحلی برای مشکلات معیشتی، نهتنها حقوق کودکان را نادیده میگیرد، بلکه به تداوم چرخه فقر و نابرابری نیز دامن میزند.
بر این اساس، مطالبات نهادهای امضا کننده این بیانیه را در آستانه ۱۲ ژوئن به شرح ذیل اعلام میداریم :
• تضمین دسترسی همه کودکان، بدون هرگونه تبعیض، به آموزش باکیفیت و جلوگیری از بازماندگی از تحصیل؛
• تقویت حمایتهای اجتماعی و معیشتی از خانوادههای در معرض فقر و آسیب؛
• حمایت ویژه از کودکان مهاجر، کودکان بازمانده از تحصیل و سایر گروههای در معرض آسیب؛
• توسعه خدمات سلامت روان و حمایتهای روانی ـ اجتماعی برای کودکان و خانوادهها؛
• اجرای مؤثر قوانین مرتبط با منع کار کودک و مقابله با بهرهکشی اقتصادی از کودکان؛
• اصلاح و اجرای مؤثر سیاستها و تنظیمات بازار کار بهمنظور پیشگیری از بهکارگیری کودکان و حذف اشکال مختلف کار کودک در بخشهای رسمی و غیررسمی اقتصاد؛
• تقویت مسئولیتپذیری و پاسخگویی بخش خصوصی، کارفرمایان و بنگاههای اقتصادی در پیشگیری از کار کودک و رعایت حقوق کودک در تمامی مراحل فعالیت و زنجیره تأمین؛
• گسترش برنامههای آگاهیبخشی عمومی درباره پیامدهای کار کودک و حقوق کودکان، با بهرهگیری از ظرفیت رسانه ملی، رسانههای دولتی و عمومی و سایر ابزارهای ارتباطی و آموزشی کشور؛
• فراهم کردن زمینه مشارکت مؤثر نهادهای مدنی و جوامع محلی در برنامهریزیها و اقدامات مرتبط با حقوق کودک.
در سالی که شعار جهانی روز مبارزه با کار کودک «کارت قرمز به کار کودک؛ بازی جوانمردانه برای کودکان و کار شایسته برای بزرگسالان» انتخاب شده است، ما نیز کارت قرمز خود را به هرگونه بهرهکشی از کودکان، محرومیت از آموزش، بازماندگی از تحصیل و نقض حق کودکی نشان میدهیم.
کودکی حق است؛ نه امتیاز، نه نیروی کار ارزان و نه بهایی که کودکان برای بحرانهای بزرگسالان بپردازند.
